Je VPS upgraden naar een nieuwe versie van Debian of Ubuntu

Elke versie van Debian en Ubuntu krijgt een vaste periode beveiligingsupdates. Daarna is hij end of life: je server werkt gewoon door, maar lekken worden niet meer gedicht. Automatische updates brengen je niet naar de volgende versie. Dat doe je zelf, met een release-upgrade. Hier lees je hoe je dat veilig doet, van Debian 12 naar 13 en van Ubuntu 24.04 naar 26.04.

Moet ik al upgraden?

Welke versie je hebt, zie je met cat /etc/os-release. Stand november 2026:

Kijk de actuele data na op debian.org/releases en ubuntu.com/about/release-cycle, en zet de einddatum van je server in je agenda. Een nieuwe server installeer je met Debian 13 of een Ubuntu LTS-versie. Spring nooit over een versie heen: van Debian 11 naar 13 gaat via 12.

Upgraden of opnieuw opbouwen?

Je kunt de bestaande server bijwerken (een in-place upgrade) of een schone installatie maken met de nieuwe versie en je gegevens terugzetten. Voor een kleine server met een paar diensten is een in-place upgrade prima. Draait er veel maatwerk, of is de server al vaker geüpgraded, dan is opnieuw installeren vaak net zo snel, zie Een eigen ISO koppelen of je VPS opnieuw installeren.

Voorbereiden

1. Maak een snapshot vlak voor je begint, en zorg voor een recente back-up buiten de server. Zie Snapshots en backups van je VPS en Back-ups met restic naar een andere plek.
2. Test de console in het VPS-scherm en zorg dat je het root-wachtwoord weet. Gaat SSH tijdens de upgrade mis, dan kom je daar nog binnen. Zie De console: je VPS in je browser.
3. Lees de releasenotes, vooral het deel over aandachtspunten. Voor Debian 13 staat daar bijvoorbeeld dat /etc/sysctl.conf niet meer wordt gelezen (gebruik /etc/sysctl.d/).
4. Loop pakketbronnen van derden na met ls /etc/apt/sources.list.d/. Software die niet uit Debian of Ubuntu zelf komt, is de grootste bron van problemen. Kijk of de maker al een versie voor de nieuwe release heeft.
5. Werk in tmux (sudo apt install tmux, dan tmux). Valt je verbinding weg, dan loopt de upgrade door en pak je hem op met tmux attach.
6. Werk eerst de huidige versie helemaal bij: sudo apt update && sudo apt full-upgrade, en herstart als dat nodig is.

Debian 12 naar 13

Volgens de releasenotes van Debian 13, als root:

sed -i 's/bookworm/trixie/g' /etc/apt/sources.list.d/debian.sources
apt update
apt upgrade --without-new-pkgs
apt full-upgrade
reboot

Staan je bronnen nog in /etc/apt/sources.list, pas de codenaam dan daar aan. Bronnen van derden zet je tijdens de upgrade tijdelijk uit en daarna weer aan met de nieuwe codenaam, als de maker die heeft. Vraagt de upgrade of je een zelf aangepast configuratiebestand (zoals sshd_config) wilt houden, houd dan je eigen versie als je weet waarom je hem hebt aangepast, en vergelijk daarna met de nieuwe versie (het bestand met .dpkg-dist erachter).

Ubuntu 24.04 naar 26.04

sudo do-release-upgrade

Ubuntu biedt de upgrade van de ene LTS-versie naar de volgende pas aan na de eerste puntrelease, dus vanaf 26.04.1. Dat is bewust: de eerste maanden worden de grootste problemen opgelost. Krijg je de melding dat er geen nieuwe versie is, wacht dan. Draai je de upgrade via SSH, dan start het programma voor de zekerheid een extra SSH-server op een reservepoort. Die heb je meestal niet nodig, omdat je de console hebt.

Na de upgrade

• Controleer de versie met cat /etc/os-release.
• systemctl --failed hoort leeg te zijn, zie Diensten beheren met systemctl op je VPS.
• Ruim oude pakketten op met sudo apt autoremove.
• Kijk of je websites, containers en bewaking nog werken.
• Werkt alles, verwijder dan de snapshot: hij groeit mee met elke wijziging.

Op AlmaLinux en Rocky Linux krijgt een hoofdversie (9, 10) ongeveer tien jaar updates en werk je tussenversies bij met sudo dnf upgrade. Voor een sprong naar een nieuwe hoofdversie kiezen veel beheerders voor opnieuw installeren.

Meer leren? Volg de gratis cursus VPS en Linux-serverbeheer, les 4.3 Levensduur en release-upgrades.